Ανεμομαζώματα

... και ξαφνικά, ανακάλυψα τα haiku.

Μέσα στις δεδομένες συνθήκες πολιτισμικής παγκοσμιοποίησης (ή μήπως να πω «πολτοποίησης»), πολλοί έκαναν τη γνωριμία με την ιαπωνική κουλτούρα μέσα από το karaoke, άλλοι τρώγοντας sushi, ή διαβάζοντας manga κόμικς. Εγώ χαίρομαι που η πρώτη μου επαφή με τον γιαπωνέζικο πολιτισμό ήταν το haiku.

Πως το ανακάλυψα; Ξεφυλλίζοντας το σχολικό βιβλίο «Λεξικό Λογοτεχνικών Όρων» (μάλλον το καλύτερο βιβλίο που έχει εκδώσει ο Ο.Ε.Δ.Β. και ένα από τα ελάχιστα που δεν έχω πετάξει στα σκουπίδια). Έμαθα, λοιπόν ότι το haiku είναι ένα είδος ποιήματος με χαρακτηριστική βραχύτητα, το οποίο καλλιεργήθηκε στην Ιαπωνία. Στη πιο συνηθισμένη του μορφή, αποτελείται από τρεις στίχους, 5, 7 και 5 συλλαβών αντίστοιχα. Το βιβλίο παραθέτει και παραδείγματα. Ιδού ένα haiku του Σεφέρη (Λοιπόν, αυτός ο ποιητής ασχολήθηκε με τόσο και τόσα διαφορετικά είδη ποίησης που με προκαλεί να διαβάσω όλα του τα έργα!):



Λόγω της συντομίας του, ένα haiku θεωρείται επιτυχημένο όταν καταφέρνει να περιγράψει μια εικόνα, να εκφράσει ξεκάθαρα ένα συναίσθημα, στριμωγμένο σε 17 συλλαβές. Δεν είναι εύκολο να περιορίσεις το λόγο σου τόσο πολύ και να μπορείς και πάλι να εκφραστείς με σαφήνεια. Θέλει εξάσκηση. Ιδού δυο haiku του Μασάσκα Σίκι, σε μετάφραση Ρούμπη Θεοφανόπουλου.



Αυτά άντλησα μέσα από το βιβλίο και το ενδιαφέρον μου φούντωσε. Ακολούθησε μελέτη στην Encarta, στη Wikipedia, κτλ.. Αναπόφευκτη συνέπεια ήταν να προσπαθώ κι εγώ να σκαρώσω ένα haiku, και μάλιστα προσπαθούσα στα αγγλικά! Το πρόβλημα είναι ότι το προσπαθούσα μέσα στα χαράματα, και καθώς έγραφα κι έσβηνα, μετρώντας συλλαβές και ψάχνοντας λέξεις σε λεξικά, κουράστηκα και... με πήρε ο ύπνος πάνω στο γραφείο. Φαίνεται ότι ο ύπνος ήταν παραγωγικός, γιατί όταν ξύπνησα (με το μολύβι στο χέρι), έγραψα ένα haiku κατευθείαν, και, το πιο περίεργο, αυτό το haiku περιγράφει την ίδια τη κατάσταση μέσα από την οποία βγήκε!



Η επόμενη μου προσπάθεια στο είδος ήταν στα ελληνικά, στις Ασκήσεις Ύφους... ;-)